Open Monumentendag in Gemeente Bodegraven-Reeuwijk 2023

Open Monumentendag in Bodegraven-Reeuwijk: dit is je kans om eens een kijkje te nemen in de toren van de Dorpskerk.

Heb je al eens de toren van de Dorpskerk beklommen en heb je boven aangekomen het prachtige uitzicht kunnen bewonderen? Zo niet, dan kan dat tijdens de Open Monumentendag 2023. En als je al wel eens een kijkje hebt genomen, mag je natuurlijk nog een keer gaan!
De Landelijke Open Monumentendagen zijn dit jaar in het weekend van 9 en 10 september. Bodegraven-Reeuwijk organiseert de Open Monumentendag in onze kernen alleen op zaterdag 9 september, van 10 tot 16 uur. Er zijn dan in heel veel gemeenten in Nederland monumenten gratis opengesteld voor publiek. Het doel van de Open Monumentendagen is om mensen bekend te maken met het monumentale erfgoed in ons land. In Bodegraven-Reeuwijk worden dan ook meerdere monumentale deuren geopend!
Dit is er te doen in onze gemeente
Naast het bezichtigen van monumenten worden er ook verschillende activiteiten georganiseerd, zo kun je een uitleg krijgen van de molenaar in één van de drie prachtige molens die onze gemeente rijk is. Ook kun je wandelen over het blotevoetenpad en bloemen plukken in de Hortus Populus of zelf boter maken bij Kaasboerderij De Graaf. De start van de dag is om 10.00 u bij de Dorpskerk in Bodegraven, bij het kaasmonument, dat ter ere van 100 jaar kaasmarkt is neergezet. Er is koffie en een muzikaal intermezzo.
Houdt voor alle locaties en activiteiten, de website van Open Monumentendag goed in de gaten (zie: www.openmonumentendag.nl/waar-wil-je-naartoe ) en type in het zoekkader de plaatsnaam: Bodegraven-Reeuwijk. Je vindt ook een verwijzing op de website Buitengewoon Bodegraven-Reeuwijk.nl.

Het thema van dit jaar
‘Levend erfgoed’ is dit jaar het thema van de Open Monumentendagen. Denk daarbij aan lokale tradities, bijvoorbeeld kaasmaken en ambachtelijke vaardigheden, zoals eendenkorfvlechten en paling roken. Dit vind je dit jaar terug in de activiteiten die worden georganiseerd.
Ook is er dit jaar een fietstocht mogelijk onder begeleiding van een gids. Aanmelden kan tot 5 september via e-mail j.j.van.der.quast@gasunie.nl. De start is om 14.00 uur bij het Streekmuseum Reeuwijk, Oudeweg 3, Reeuwijk-Brug.

Zienswijze provinciaal omgevingsbeleid

Monumentenvereniging dient zienswijze in op provinciaal omgevingsbeleid

De Monumentenvereniging Bodegraven-Reeuwijk heeft begin januari 2026 een zienswijze ingediend bij de Provincie Zuid-Holland op het Ontwerpbesluit Wijziging Omgevingsprogramma Zuid-Holland – Herziening 2025. Dit provinciale document vormt samen met wijzigingen in de Omgevingsverordening en Omgevingsvisie het kader voor toekomstig beleid op het gebied van ruimte, water, natuur en erfgoed.

Erfgoeddragers aan het woord

Met deze zienswijze maakt de Monumentenvereniging kenbaar hoe het provinciale beleid in de dagelijkse praktijk van erfgoedeigenaren en -gebruikers uitwerkt. Juist deze groep draagt de wettelijke plicht tot instandhouding van monumenten en cultuurhistorisch waardevolle gebouwen. De vereniging vraagt aandacht voor de toenemende druk op tijd, middelen, kennis en draagkracht, terwijl beschermende regels verder worden aangescherpt.

Samenloop van beleid en uitvoerbaarheid

In de zienswijze wordt benadrukt dat de provinciale herziening samenvalt met omvangrijke wijzigingen in het gemeentelijk Omgevingsplan. Deze stapeling van regels en procedures maakt het voor burgers steeds lastiger om noodzakelijke instandhouding en herbestemming van erfgoed tijdig en uitvoerbaar te realiseren. De vereniging pleit daarom voor betere afstemming en snellere, meer voorspelbare vergunningverlening.

Grondwater als grootste bedreiging voor erfgoed

Een belangrijk onderdeel van de zienswijze is een aparte bijlage over grondwater en waterbeleid. Daarin wijst de Monumentenvereniging op de grote gevolgen van structurele grondwateronttrekking voor niet-onderheide gebouwen, historische funderingen en materialen. Volgens de vereniging is nu onvoldoende duidelijk hoe erfgoedbelangen worden meegewogen, wie verantwoordelijk is voor schade en hoe cumulatieve effecten van onttrekkingen worden beoordeeld.

Oproep tot samenwerking en betrokkenheid

Met haar zienswijze vraagt de Monumentenvereniging de provincie om erfgoed expliciet te betrekken bij water- en omgevingsbeleid, en om gebruik te maken van de aanwezige gebiedskennis van erfgoeddragers. De vereniging onderstreept dat zij constructief wil meedenken over oplossingen waarin bescherming, gebruik en draagkracht van het erfgoed hand in hand gaan.

Erfgoed Delen

Het bestuur van de Monumentenvereniging heeft een beleidsvoorstel gedaan aan de gemeente Bodegraven-Reeuwijk met de naam Erf|Goed|Delen. In dit document geven wij aan op welke wijze erfdelen naar ons idee in de gemeente mogelijk zou kunnen worden gemaakt. Het doel van erfgoed delen is om door woningsplitsing en het creëren van nieuwe woonmogelijkheden op monumentale en cultuurhistorische erven de onderhoudslast over meer bewoners te verdelen en zo de financiële lasten draaglijker te maken.

Op vrijdag 26 september fietste de commissie Ruimtelijke kwaliteit van de gemeente Bodegraven-Reeuwijk langs reeds gerealiseerde en voorgestelde nieuwbouwprojecten. Leden van onze vereniging mochten voorafgaande aan de fietstocht aandacht vragen voor de komende erfdelingsregeling in relatie tot het cultureel erfgoed in onze gemeente.

De fietstocht voerde onder andere langs Zuidzijde 126 tot 131 in Bodegraven. Daar lieten leden van onze vereniging zien wat een goede erfdelingsregeling vermag en wat er verloren gaat als eigenaren niet langer in staat zijn hun erfgoed te onderhouden. Zowel de presentatie als de fietstocht langs de Zuidzijde viel in goede aarde bij de commissie.

Wij als vereniging kijken met spanning uit naar de concept erfdelingsregeling van het College van B&W. We blijven de ontwikkelingen nauwgezet volgen.

Monument verduurzamen

Monument verduurzamen? Waar u op moet letten:

  • Vergunning nodig:
    Bij rijks- en gemeentelijke monumenten is voor het plaatsen van een warmtepomp (buitenunit), zonneboiler of isolatiemaatregelen vaak een omgevingsvergunning vereist. Informeer altijd bij de gemeente.
  • Plaatsing buitenunit:
    Hybride en elektrische warmtepompen hebben meestal een buitenunit. Bij monumenten kan dit lastig zijn vanwege het gevelbeeld of geluidseisen. Soms zijn er alternatieven (binnenopstelling, of combinatie met bodemwarmte).
  • Isolatie met beleid:
    Niet alle isolatiematerialen zijn geschikt voor monumenten. Vaak zijn er specifieke oplossingen die damp-open zijn, zodat vochtproblemen in oude muren worden voorkomen.
  • Subsidie combineren:
    De ISDE-subsidie kan vaak worden gecombineerd met de Energiebespaarlening. U krijgt dus eerst een deel van de kosten vergoed, en kunt de rest voordelig financieren.
  • Advies inwinnen:
    De Erfgoedadvieslijn van de gemeente of provinciale monumentenorganisatie kan u helpen bij het vinden van geschikte maatregelen en installateurs met monumentenervaring.

 Tip: in veel gemeenten in het Groene Hart is er een duurzaamheidsloket waar ook monumenteneigenaren terecht kunnen voor gratis advies. De gemeente Bodegraven-Reeuwijk beschikt sinds kort over een nieuwe beleidsambtenaar Erfgoed. Wellicht kan ook zij behulpzaam zijn bij het vinden van de juiste oplossing.